FONTAINE-DE-VAUCLUSE
Wioska na końcu doliny Vaucluse
Fontaine‑de‑Vaucluse, wieś licząca 580 mieszkańców, leży w sercu departamentu Vaucluse, w regionie Prowansja–Alpy–Lazurowe Wybrzeże. Miejscowość powstała w zamkniętej dolinie u podnóża skał i kryje jedno z najważniejszych zjawisk hydrologicznych we Francji. Już od pierwszych kroków wyczuwalna jest obecność wody — rzeka Sorgue wypływa tu z dużego wywierzyska, tworząc charakterystyczny zielono‑turkusowy nurt.
Zabudowa ciągnie się wzdłuż rzeki, a spacer prowadzi stopniowo w stronę skalnego kotła, z którego wypływa źródło. Miejsce przyciąga zarówno formą krajobrazu, jak i skalą zjawiska, szczególnie wiosną, gdy poziom wody osiąga najwyższe wartości.



Z całego serca dziękujemy Towarzystwu Speleologicznemu Fontaine de Vaucluse za hojne podzielenie się wiedzą i za czas, który nam poświęciliście. Wasze doświadczenie, pasja i życzliwość wzbogaciły nasz przewodnik i uczyniły go bardziej rzetelnym. Jesteśmy wdzięczni pomoc.
FONTAINE-DE-VAUCLUSE - NAJWAŻNIEJSZE ZABYTKI I MIEJSCA
Spacer wzdłuż rzeki Sorgue
Jedna z największych przyjemności w Fontaine-de-Vaucluse. Trasa prowadzi w cieniu drzew, obok restauracji i niewielkich mostków, z widokiem na krystalicznie czystą wodę.
Sorgue to rzeka wyjątkowa. Przy stałej temperaturze, która waha się między 12,5 a 13 stopniami Celsjusza, ma cechy rzeki alpejskiej. Płynie w Prowansji, w klimacie śródziemnomorskim.
(quai de la sorgue, 84800 Fontaine-de-Vaucluse)
Źródło Sorgue
Położone u podnóża klifu o wysokości 240 metrów, stanowi główną atrakcję i powód, dla którego warto odwiedzić to miejsce. To wywierzysko największe we Francji i jedno z największych w Europie, potężne źródło krasowe, którego głębokość wciąż nie jest do końca poznana.
Spacer prowadzi wzdłuż rzeki aż do skalnego kotła, gdzie woda wypływa z ciemnej szczeliny w skale. W zależności od pory roku widok może być zupełnie inny — od spokojnej tafli po potężny, kipiący nurt. Latem źródło jest spokojne, natomiast wiosną i jesienią jego wody stają się gwałtowne i burzliwe. Ten szczególny kaprys natury intryguje ciekawskich i badaczy od czasów starożytnych. Bezpośredni dostęp do wywierzyska został zamknięty ze względów bezpieczeństwa. Bariera znajduje się około 50 metrów przed źródłem. Powodem są spadające kamienie ze skał.
Przeprowadzono wiele nurkowań i eksploracji, aby poznać głębię przepaści. Jedne z najważniejszych to:
-
27 sierpnia 1946: J.-Y. Cousteau i F. Dumas, w towarzystwie G. Morandière’a i P. Tailleza z Grupy Studiów i Badań Podwodnych (GERS), rozszerzyli eksplorację do głębokości 46 m; były to pierwsze nurkowania z użyciem autonomicznego aparatu oddechowego (SCUBA).
-
16 sierpnia 1955: nurkowie z Francuskiego Biura Badań Podwodnych (OFRS) osiągnęli 74 m (przy widoczności sięgającej 85 m); w pracach uczestniczyli speleolodzy z Towarzystwa Speleologicznego Fontaine de Vaucluse, założonego dwa lata wcześniej.
-
w 1967 dowódca Brennot z OFRS zanurzył zdalnie sterowany pojazd podwodny; telenauta należący do Instytutu Badań Naftowych osiągnął 106 m; podczas tej wyprawy nurek Falco (późniejszy kapitan „Calypso”) nurkował do 90 m, korzystając ze sprzętu nurkowego. Wsparcie powierzchniowe zapewnili speleolodzy z Towarzystwa Fontaine de Vaucluse
-
w 1985 roku pojazd eksploracyjny osiadł na głębokości 315 m; dzięki temu wiemy dziś, że głębia źródła jest równa wysokości Wieży Eiffla!
Woda, która wpada do Fontaine-de-Vaucluse, pochodzi z infiltracji wody deszczowej, podziemnych cieków wodnych i topniejącego śniegu z południa Mont Ventoux, Monts de Vaucluse i Montagne de Lure, które stanowią "basen" o powierzchni 1 240 km², a których jedynym ujściem pozostaje Fontaine.
Piękno tego miejsca przyciągało poetów i pisarzy, Fontaine-de-Vaucluse odwiedzili Petrarka, Boccaccio, Chateaubriand, Mistral i Char.
(chemin de la Fontaine)
Papiernia
Położona nad brzegiem Sorgue, pozwala odkryć proces ręcznego wytwarzania papieru, który był istotną działalnością wsi aż do połowy XX wieku. Budynek jest rekonstrukcją młyna produkującego wysokiej jakości papier czerpany, zgodnie z tradycyjnymi technikami sięgającymi XV wieku.
Jeszcze w XVIII wieku w Vaucluse działało 11 papierni zatrudniających 500 osób. Cztery z tych młynów powstały w Fontaine-de-Vaucluse. Wszystkie te młyny zniknęły około połowy XX wieku.
Zwiedzanie Papierni jest bezpłatne, pozwala zapoznać się z procesem produkcji papieru. Sklepik papierni oferuje bardzo szeroki wybór produktów wytwarzanych na miejscu, ale także wybór książek, akcesoriów do pisania i kaligrafii, akcesoriów papierniczych.
Château des Évêques de Cavaillon
Ruiny zamku biskupów górują nad doliną i przypominają o strategicznym znaczeniu tego miejsca w średniowieczu. Pierwsza wzmianka o miejscu pochodzi z XI wieku, natomiast zachowane ruiny są znacznie późniejsze, pochodzą z początku XIII wieku. To właśnie w tym zamku Petrarca odwiedził swojego przyjaciela, Philippe'a de Cabassole, biskupa Cavaillon.
Ruiny, usytuowane na ogromnym skalistym występie otaczającym Sorgue, tworzą niezwykle romantyczny obraz. Wejście na górę wymaga krótkiego wysiłku, ale nagrodą są piękne widoki na całą okolicę.
(sentier du château)
Musée-Bibliothèque François Pétrarque
Małe muzeum poświęcone Petrarce, który mieszkał tu w XIV wieku, powstało w 1927 roku. Można w nim zobaczyć kolekcję starych wydań dzieł poety, ilustracje i grafiki związane z jego twórczością, a także poznać historię jego pobytu w miasteczku.
Młody Petrarka odkrył Fontaine-de-Vaucluse w wieku 9 lat, w towarzystwie ojca. Następnie osiedlił się tu, w domu u podnóża klifu, pod zamkiem swojego przyjaciela, biskupa Cavaillon, Philippe'a de Cabassole. Zatrzymał się tam cztery razy w ciągu około piętnastu lat.
(chemin du gouffre, lewy brzeg Sorgue)




Akwedukt Galas
zbudowany w latach 1854–1857, przecina dolinę Fontaine-de-Vaucluse oraz rzekę Sorgue, służąc do transportu wody z kanału Carpentras. Ma 159 metrów długości i ponad 24 metry wysokości. Sam kanał Carpentras, przeznaczony do nawadniania prowansalskich ziem, liczy 69 km, a wraz z siecią 725 km kanałów drugorzędnych i trzeciorzędowych stanowi imponujące dzieło inżynieryjne, które przyniosło jego twórcy i pierwszemu dyrektorowi, Louisowi Giraudowi, tytuł Kawalera Legii Honorowej nadany przez Napoleona III.
Notre-Dame-Saint-Véran
Niektóre elementy architektury kościoła wskazują na istnienie ważnej kolonii rzymskiej w VI wieku w Fontaine-de-Vaucluse. W przęsłach znajdują się dwie pozłacane drewniane figury – po lewej św. Weran, a po prawej św. Michał Archanioł zabijający smoka.
W prawym transepcie znajduje się grób św. Werana, merowiński sarkofag.
W trzecim przęśle po prawej znajduje się duży obraz ukazujący „Zstąpienie z krzyża” z 1654 roku. W trzecim przęśle po lewej stronie można podziwiać wspaniałą, polichromowaną drewnianą figurę św. Anny z jej córką Matką Boską i Dzieciątkiem Jezus.
Wśród dzieł sztuki i przejawów wiary wiele poświęcono św. Weranowi, biskupowi Cavaillon z VI wieku, który według legendy przepędził „couloubre” – mityczne stworzenie, pół salamandrę, pół smoka – terroryzujące dolinę Sorgue.
Muzeum Historii Jean Garcin (Musée d’Histoire Jean Garcin – 1939–1945: L’Appel de la Liberté)
Muzeum to poświęcone jest okresowi 1939-1945, czyli okresowi II wojny światowej i ruchu oporu. Muzealne zasoby to ponad 10 000 przedmiotów: obiektów, dokumentów, fotografii, archiwów, ilustrujących okresy niedoborów i ograniczeń w latach wojny i okupacji. Oryginalność kolekcji tkwi przede wszystkim w bogactwie przedmiotów poświęconych codziennemu życiu. Drugie piętro poświęcone jest w dużej mierze Ruchowi Oporu, jego sieci, organizacji i działaniu w Vaucluse. Wstęp płatny.
(271 chemin de la Fontaine)
Kolumna Petrarki (Colonne Pétrarque)
Na rondzie w centrum stoi kolumna wzniesiona w 1804 roku na upamiętnienie 500. rocznicy narodzin Petrarki. Miasteczko było wówczas miejscem literackiej i romantycznej pielgrzymki, która przyciągała największe talenty literatury francuskiej, takie jak Lamartine, Chateaubriand, Stendhal i Georges Sand.
(Place de la Colonne)
CIEKAWOSTKI
• źródło Sorgue to jedno z najpotężniejszych wywierzysk w Europie, jego głębokość przekracza 300 metrów i wciąż nie została w pełni zbadana
• kolor wody zmienia się w zależności od światła i poziomu rzeki
• w XVIII wieku w Vaucluse działało 11 papierni, z czego cztery w Fontaine-de-Vaucluse.
WARTO SPRÓBOWAĆ
• pstrąg z Sorgue — lokalna specjalność
INFORMACJE PRAKTYCZNE
- Parkowanie: duże parkingi znajdują się przy wjeździe do miejscowości; parking najbliżej centrum – wjazd na rogu Chemin du Prieuré i Rue Jean Moulin
- Toalety publiczne: 29 Rue Jean Moulin (w pobliżu budynku merostwa i parkingu P3), przy Chemin de la Fontaine (za papiernią).







