Kuchnia Prowansji to historia o naturalności, prostym składzie i aromatach – o warzywach dojrzewających w słońcu, oliwie z oliwek, czosnku i świeżych ziołach. To kuchnia pachnąca tymiankiem, bazylią i rozmarynem, której rytm wyznaczają pory roku i targ w małym miasteczku. Każde danie, od ratatouille po soupe au pistou, łączy w sobie śródziemnomorską lekkość i domowe ciepło – smak południa, który nie potrzebuje niczego więcej poza kawałkiem dobrego chleba i chwilą przy stole.
Soupe au pistou
Z rodzinnego kajetu de Valérie
Składniki
300 g białej fasoli
300 g czerwonej fasoli
500 g zielonej fasolki szparagowej
4 ziemniaki
2 cukinie
4 dojrzałe pomidory
3 garście makaronu (coquillettes)
1 garść świeżej bazylii
2 ząbki czosnku
Oliwa z oliwek
3 litry wody
Sól i pieprz
Przygotowanie
-
Dzień wcześniej namocz czerwoną i białą fasolę.
-
Gotowanie warzyw: w dużym garnku zagotuj 3 litry wody. Dodaj białą i czerwoną fasolę. Gotuj 15 minut. Dodaj obrane ziemniaki pokrojone w kostkę. Gotuj przez około 15 minut. Następnie dodaj pokrojone fasolkę szparagową i cukinię. Gotuj kolejne 10 minut. Na koniec wsyp makaron i gotuj jeszcze 5 minut. Dopraw solą i pieprzem.
-
Pomidory: dojrzałe pomidory zanurz w wrzątku na około 30 minut, aby łatwo zdjąć skórkę. Obierz je, drobno posiekaj lub rozgnieć widelcem — powinny stworzyć gęstą, aromatyczną bazę.
-
Pistou: w moździerzu lub blenderze połącz świeżą bazylię, czosnek i kilka łyżek oliwy z oliwek. Powinna powstać gładka, intensywnie pachnąca pasta.
-
Połączenie: do gorącej zupy dodaj pomidory oraz pistou. Nie gotuj już zupy po dodaniu bazylii i czosnku — to właśnie ich świeżość nadaje daniu charakterystyczny prowansalski aromat.
Przepis od Valerie, z serca Prowansji.

Aïoli
według przepisu Valerie — domowy, prowansalski talerz
Składniki
-
2-3 Marchew
-
2-3 Ziemniaki
-
Kalafior
-
Fasolka szparagowa
-
2 Buraki gotowane
-
solony dorsz
-
2 Jajka na twardo
-
Bulots (ślimaki morskie); w Polsce możemy pominąć :-)
Na sos aïoli:
-
1 żółtko
-
2 ząbki czosnku, dobrze rozgniecione
-
Olej słonecznikowy
-
Odrobina oliwy z oliwek
Przygotowanie
-
Dorsza trzeba moczyć całą noc, aby pozbyć się soli. Rano osusz, obtocz lekko w mące i podsmaż na oliwie, aż będzie delikatnie złocisty.
-
Wszystkie warzywa — oprócz buraka — ugotuj na parze, żeby zachowały smak i nie nasiąknęły wodą.
-
Bulots podgrzej w wodzie z gotowania warzyw. To prosty trik Valerie: dzięki temu nabierają subtelnego aromatu.
-
Ugotuj jajka na twardo.
-
Sos aïoli: w miseczce połącz żółtko i czosnek, a następnie powoli wlewaj olej słonecznikowy, aż sos zgęstnieje jak domowy majonez. Na koniec dodaj odrobinę oliwy z oliwek dla smaku.
-
Podanie: na dużym talerzu ułóż warzywa, dorsza, jajka i bulots. Podawaj z dużą łyżką świeżego aïoli.

Ratatouille
Składniki
-
2 cebule
-
2 ząbki czosnku
-
2 czerwone papryki
-
2 cukinie
-
1 bakłażan
-
4 dojrzałe pomidory
-
Kilka gałązek tymianku
-
Kilka listków bazylii
-
Oliwa z oliwek
-
Sól i pieprz
Przygotowanie
-
Warzywa: pokrój cebulę w cienkie plasterki, czosnek drobno posiekaj. Paprykę, cukinię i bakłażan pokrój w kostkę, a pomidory sparz, obierz ze skórki i również pokrój.
-
Podsmażanie: na dużej patelni rozgrzej oliwę z oliwek. Dodaj cebulę i czosnek, smaż na małym ogniu, aż zmiękną i staną się przezroczyste.
-
Dodawanie warzyw: stopniowo dodawaj paprykę, bakłażan i cukinię. Smaż wszystko razem przez kilka minut, aż warzywa lekko się zrumienią.
-
Pomidory i zioła: dodaj pomidory, tymianek i bazylię. Dopraw solą i pieprzem. Gotuj na małym ogniu przez około 30–40 minut, aż warzywa będą miękkie, a sos gęsty i aromatyczny.
-
Podanie: ratatouille najlepiej smakuje na ciepło lub w temperaturze pokojowej, z kromką świeżego chleba lub jako dodatek do ryb i mięs.

Ratatouille wywodzi się z Nicei, gdzie narodziła się tradycyjna „ratatouille niçoise”. Nazwa potrawy pochodzi od francuskiego czasownika touiller, czyli „mieszać”, i pojawiła się w XVIII wieku jako określenie prostego, wiejskiego ragoûtu. Z biegiem czasu stała się symbolem kuchni prowansalskiej, oddając bogactwo letnich warzyw i aromat lokalnych ziół. Dziś uznawana jest za esencję smaków Południa, celebrującą kolory i zapachy śródziemnomorskiego lata.
Sałatka z marynowanych pomidorów i oliwek
Składniki
-
600 g dojrzałych pomidorów
-
150 g zielonych oliwek
-
1 ząbek czosnku
-
2 gałązki świeżej bazylii
-
2 łyżki czerwonego octu winnego
-
sól i pieprz
-
ew. szczypta chilli
Można użyć jednej odmiany pomidorów, ale można też wymieszać kilka różnych, na przykład dodać żółte. Efekt wizualny będzie świetny.
Przygotowanie
-
Przygotowanie składników: umyj pomidory i pokrój je w cienkie plastry. Obierz i drobno posiekaj czosnek. Opłucz bazylię, odłóż kilka listków do dekoracji, a resztę drobno posiekaj. Odcedź oliwki.
-
Marynowanie: ułóż pomidory w dużym naczyniu, posyp je czosnkiem i bazylią, dopraw solą oraz pieprzem. Skrop octem winnym i oliwą z oliwek, a następnie odstaw do lodówki na minimum 30 minut, by smaki się przegryzły. Tak przygotowane pomidory można przechowywać w lodówce nawet do 24 godzin.
-
Podanie: tuż przed podaniem dodaj oliwki i na wierzch. Udekoruj listkami bazylii i podawaj schłodzoną — idealna letnia przystawka z Prowansji. Pysznie smakuje z chrupiącą bagietką.

Brochets à la provençale — szczupak w prowansalskim sosie
Składniki
-
1 kg filetów ze szczupaka (lub innej białej ryby)
-
4 dojrzałe pomidory
-
2 cebule
-
2 ząbki czosnku
-
1 szklanka białego wina
-
4 łyżki oliwy z oliwek
-
1 łyżka koncentratu pomidorowego
-
Kilka gałązek tymianku
-
1 liść laurowy
-
Sól i pieprz
-
Kilka listków pietruszki do dekoracji
Przygotowanie
-
Sos prowansalski: na dużej patelni rozgrzej oliwę z oliwek. Dodaj drobno posiekaną cebulę i czosnek, smaż na małym ogniu, aż zmiękną. Dodaj obrane i pokrojone pomidory, koncentrat pomidorowy, tymianek i liść laurowy. Wlej białe wino, dopraw solą i pieprzem. Gotuj na małym ogniu przez około 15 minut, aż sos zgęstnieje.
-
Ryba: filety ze szczupaka lekko posól i oprósz pieprzem. Ułóż je w sosie i duś pod przykryciem przez około 10–12 minut, aż ryba będzie miękka i delikatna.
-
Podanie: wyjmij liść laurowy, posyp danie świeżą pietruszką. Podawaj z ryżem lub ziemniakami.
Brochets à la provençale to klasyczne danie rybne południa Francji — lekkie, aromatyczne, pełne słońca i ziół.


