ANTIBES

Muzeum Picassa, stare miasto i największy port jachtowy Lazurowego Wybrzeża

Antibes to jedna z najstarszych i najbardziej charakterystycznych miejscowości Lazurowego Wybrzeża. Stare miasto ma niezwykły urok: wąskie uliczki, kamienne fasady, drzwi z pięknymi detalami i zapach kwiatów tworzą atmosferę, w której codzienność miesza się z historią. Wystarczy przejść przez Porte Marine i skręcić w jedną z małych uliczek — rue de l’Horloge lub rue du Saint‑Esprit — by poczuć, jak miasto odkrywa się krok po kroku.

Idąc dalej, wąskie uliczki prowadzą do katedry, a następnie do château Grimaldi, gdzie mieści się Musée Picasso z pięknym widokiem na morze. Warto zajrzeć do Commune libre du Safranier — małej enklawy artystów, w której znajdują się pracownie, dom w którym mieszkał Níkosa Kazantzákisa i Villa Fontaine.

Serce miasta bije na place du Révely. Dalej rozciągają się ulice pełne małych sklepików, warsztatów i restauracji. Kierując się ku nowszej części miasta, spacer prowadzi na place de Gaulle z jego haussmannowską architekturą, a potem na boulevard Albert 1er. Stamtąd można wrócić w stronę portu, idąc wzdłuż murów miasta, aż do niezwykłej rzeźby Nomade autorstwa Jaume Plensa — ażurowej sylwetki z liter, stojącej na końcu murów obronnych. Po drugiej stronie portu wznosi się imponujący Fort Carré, który od wieków strzeże wejścia do miasta.

Historia Antibes sięga czasów greckich. Około V wieku p.n.e. powstała tu kolonia Antipolis, będąca strategicznym punktem handlowym i morskim. Później Rzymianie rozbudowali miasto, a w średniowieczu wzniesiono potężne mury obronne, które przez stulecia chroniły port i mieszkańców. Dziś ich linia wciąż nadaje charakter staremu Antibes.

Antibes najlepiej poznawać spacerując: zatrzymując się na lody, filiżankę kawy, podziwiając światło odbijające się od jasnych kamieni, a czasem — zupełnie niespodziewanie — dostrzegając błękit Morza Śródziemnego między murami domów.

Widok na stare miasto i mury obronne Antibes nad morzem

ANTIBES - NAJWAŻNIEJSZE ZABYTKI I MIEJSCA

Katedra Notre‑Dame‑de‑la‑Platea (La Cathédrale d’Antibes)

Największa świątynia w Antibes ma początki sięgające roku 442, gdy pierwszy biskup, Armentaire z Lérins, zbudował tu kościół poświęcony Maryi. Badania pod kaplicą Saint‑Esprit potwierdzają tę historię, a popularna tradycja wspomina o wcześniejszym sanktuarium ku czci Diany i Minerwy. Antibes było siedzibą biskupią do 1244 roku, a świątynia zachowała tytuł katedry mimo przeniesienia urzędu do Grasse. Budowla wielokrotnie niszczała i była odbudowywana: zniszczona przez Saracenów w 1124 roku, odbudowana rok później, w XVIII wieku uszkodzona podczas bombardowania i odrestaurowana dzięki funduszom Ludwika XV, a jej fasada została ponownie zmieniona w XIX wieku.

Warto zwrócić uwagę na drzwi stworzone przez lokalnego rzeźbiarza Josepha Dolle w XVIII wieku. W środku znajduje się retabulum „Vierge du Rosaire” autorstwa Ludovico Bréa z 1513 roku, zachowane w całości wraz z piętnastoma scenami „Tajemnic Różańca”.

Cały zespół — katedra, kaplica Saint‑Esprit i wieża Grimaldi — jest wpisany na listę zabytków od 1945 roku.

(1 rue du Saint‑Esprit)

Muzeum Picasso (Musée Picasso)

Muzeum znajduje się w dawnym zamku Grimaldich, wzniesionym na miejscu greckiej akropoli Antipolis i późniejszego rzymskiego castrum. Przez wieki odgrywał istotną rolę w historii miasta, a od 1925 roku należy do Antibes i służy jako muzeum. W 1946 roku Picasso pracował tu przez kilka miesięcy, korzystając z przestrzeni udostępnionej przez ówczesnego kustosza. W tym czasie powstało wiele rysunków i obrazów, w tym „Les Clés d’Antibes”, namalowane bezpośrednio na ścianie.

Po wyjeździe artysta pozostawił w zamku część swoich prac — 23 obrazy i 44 rysunki. Z biegiem czasu kolekcja wzbogaciła się o ceramikę z Vallauris oraz liczne dary i zakupy, w tym dzieła przekazane przez Jacqueline Picasso. W muzeum można też podziwiać prace Nicolasa de Staëla, który mieszkał w Antibes w latach 1954–1955. Na tarasie znajdują się rzeźby Germaine Richier, a w salach prezentowane są również dzieła innych twórców, takich jak Joan Miró czy Anne i Patrick Poirier.

Muzeum jest dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i oferuje udogodnienia dla osób niesłyszących i niewidomych. Wstęp płatny. Muzeum jest zamknięte w poniedziałki i wybrane święta (1 I, 1 V, 1 XI, 25 XII).

(Place Mariejol)

Kaplica św. Bernardyna (chapelle St Bernardin)

XVI‑wieczna świątynia w sercu starego Antibes, nazwana na cześć Bernardina Albizeschi, któremu mieszkańcy przypisywali ocalenie przed dżumą, wzniesiona przez bractwo Białych Pokutników. W średniowieczu Antibes było istotnym miastem biskupim, a bractwa pokutników odgrywały kluczową rolę w życiu religijnym i społecznym.

Kaplica odzwierciedla połączenie wpływów włoskich i prowansalskich, charakterystyczne dla tego regionu. Boczne drzwi, od strony Rue St Bernardin, wykonane z litego orzecha, datowane są na 20 marca 1581 roku. Fasada utrzymana jest w stylu neogotyckim, z pinaklami i figurami Białych Pokutników, które nadają jej wyjątkowy charakter. Nad drzwiami Lucyfer przedstawiony jest jako skrzydlaty smok o przerażającym spojrzeniu, z ogonem i potężnymi łapami. Smok wije się i ryczy u stóp krzyża, powalany przez świętych i anioły stróże. Wewnątrz można podziwiać XVI‑wieczne freski, złocone barokowe kolumny oraz trzy figury świętych: Rocha, Sebastiana i Bernardyna ze Sieny.

Kaplica, wpisana do rejestru zabytków, wciąż pełni funkcję miejsca kultu i atrakcji turystycznej. Kaplica przeszła gruntowną renowację w latach 2007-2008.

(rue Rostan)

Muzeum Archeologiczne (Musée d’archéologie)

Muzeum, założone w 1963 roku, mieści się w bastionie Saint‑André – wojskowej fortyfikacji wzniesionej przez Vaubana pod koniec XVII wieku. W dwóch sklepionych galeriach można zobaczyć zbiory archeologiczne Antibes, pochodzące z wykopalisk prowadzonych zarówno na lądzie, jak i pod wodą. Eksponaty te pozwalają prześledzić historię antycznego Antipolis oraz odkryć ślady Ligurów, Greków i Rzymian.

Wstęp płatny. Muzeum jest nieczynne w poniedziałki, w niedziele podczas miesięcy zimowych oraz w wybrane święta (1 I, 1 V, 1 XI, 25 XII).

(1, avenue Général Maizière, Bastion Saint‑André)

Nomada (Le Nomade)

Na Bastionie Saint‑Jaume, tuż nad Port Vauban, stoi duża, ażurowa rzeźba Jaume Plensa. Przedstawia siedzącą postać zwróconą w stronę Morza Śródziemnego, zbudowaną z liter tworzących lekką, otwartą konstrukcję przepuszczającą światło. Przez jej formę widać morze i niebo, co sprawia, że zmienia się w zależności od oświetlenia i pory dnia. To jeden z najbardziej charakterystycznych punktów Antibes – wyrazisty, nowoczesny akcent na tle zabytkowych murów obronnych i portu, będący symbolem współczesnego oblicza miasta.

(Quai Henri Rambaud)

Fort Carré (Le Fort Carré)

Renesansowa twierdza wzniesiona na polecenie króla Henryka II. Był jednym z pierwszych fortów bastionowych w regionie, przez wieki strzegł granicy z hrabstwem Nicei i bronił Antibes przed zagrożeniami z lądu i morza. Usytuowany na skalistym cyplu od początku pełnił rolę strategicznego punktu obserwacyjnego. Do dziś widać, jak przemyślana była jego konstrukcja – geometryczny plan, masywne mury i szerokie tarasy tworzą harmonijną przestrzeń, pozwalającą zrozumieć dawną sztukę budowania umocnień.

Zwiedzający mogą przejść ścieżką widokową na wysokości 43 metrów, skąd rozciąga się panorama na morze, port i całe Antibes. Wokół fortu znajduje się czterohektarowy park z typową śródziemnomorską roślinnością i fauną, dzięki czemu miejsce ma nie tylko historyczny, ale i przyrodniczy urok. To idealne miejsce na spokojny spacer, zwłaszcza poza sezonem, gdy panuje cisza i spokój.

Na terenie Fortu Carré znajduje się imponujący pomnik „Poilu”, poświęcony żołnierzom poległym w I wojnie światowej. Ma 22 metry wysokości, został stworzony przez Henriego Boucharda, a jego budowa trwała cztery lata. Podczas inauguracji w 1927 roku odczytano 261 nazwisk mieszkańców Antibes, którzy zginęli na frontach wojny. To wyraźne przypomnienie, że miasto poniosło ogromne straty w tamtym czasie.

Warto wspomnieć także o grobowcu generała Championneta, bohatera czasów rewolucji, który zmarł w Antibes w 1800 roku. Jego obecność w tym miejscu dodaje fortowi kolejnej warstwy historii — nie tylko militarnej, lecz także osobistej i symbolicznej.

Wstęp płatny. Fort Carré ma dwa sezony zwiedzania: latem (1 lipca–31 sierpnia) jest otwarty od 10:00 do 18:00, a poza sezonem — od 10:00 do 17:00. Ostatnie wejście odbywa się zawsze 30 minut przed zamknięciem. Obiekt działa codziennie oprócz poniedziałków i pozostaje zamknięty w wybrane święta (1 I, 1 V, 1 XI, 25 XII).

(Avenue du 11 Novembre)

W POBLIŻU

Kaplica i latarnia morska La Garoupe (La Chapelle et le Phare de la Garoupe)

To jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na Cap d’Antibes. Na szczycie wzgórza mieści się sanktuarium La Garoupe, z którego roztacza się szeroki widok na Antibes, Juan‑les‑Pins i sporą część wybrzeża. Kompleks tworzą trzy budynki: dawna wieża, kaplica Notre‑Dame‑de‑la‑Garde oraz kaplica Sainte‑Hélène. Kaplica Świętej Heleny jest prawdopodobnie młodsza od kaplicy Notre-Dame de la Garde. Główną nawę zdobi fresk autorstwa Jacquesa-Henriego Clergues, wykonany w latach 1952–1953, inspirowany dwoma historycznymi wydarzeniami: wizytą papieża Grzegorza XI w Antibes w 1376 roku oraz darowizną René de Savoie na rozbudowę kaplicy w 1520 roku. W ołtarzu znajduje się retabulum autorstwa rzeźbiarza Josepha Dolle, niedawno odnowione.

Latarnia morska La Garoupe ponownie otworzyła się dla zwiedzających w 2024 roku, a godziny otwarcia zależą od pory roku. Kaplica zazwyczaj jest dostępna codziennie po południu.

(Route du Phare, 06160 Cap d’Antibes; 3 km od centrum, około 40 minut spacerem)

Biot (7 km)

Vallauris (8 km)

Cannes (12 km)

Nicea (20 km)

Grasse (21 km)

Luksusowe jachty w porcie w Antibes na tle Fort Carré.

WYDARZENIA CYKLICZNE:

• Jazz à Juan; w lipcu w Juan-les-Pins; najstarszy festiwal jazzowy w Europie, organizowany od 1960 r.; ikoniczne wydarzenie, które co roku przyciąga największe nazwiska jazzu.

• Fête de la Saint-Pierre et de la Mer; na przełomie lipca i sierpnia; miasto Antibes świętuje patrona prowansalskich rybaków: procesję św. Piotra w starym mieście, błogosławieństwo łodzi, koncerty, pokazy na nabrzeżu, parada z lampionami

• Coul’Heures d’Automne; druga połowa października; międzynarodowy festiwal muralu, street artu i sztuki współczesnej

CIEKAWOSTKI:

• w okolicach Antibes i Cap d’Antibes kręcono ujęcia do filmów o Jamesie Bondzie, wykorzystując tutejsze światło, klify i luksusowy Port Vauban jako idealne tło dla świata 007. W "Nigdy nie mów nigdy" (1983) Fort Carré w Antibes „zagrał” twierdzę Palmyra — siedzibę złoczyńcy Maximiliana Largo. To właśnie tutaj kręcono część scen rozgrywających się w filmowej Afryce Południowej, a pozostałe ujęcia powstały w pobliskiej La Citadelle w Villefranche‑sur‑Mer.

• Graham Greene spędził w Antibes ponad 20 lat, pisząc tu swoje najbardziej melancholijne utwory.

CZEGO SPRÓBOWAĆ:

• Beignets de Fleurs de Courgettes - faszerowane, smażone kwiaty cukinii

• Farcis Niçois - nadziewane warzywa, takie jak pomidory, cebula, papryka i cukinia, wypełnione mieszanką ziół i aromatycznych przypraw

• Pissaladiere - tarta z długo karmelizowaną cebulą, anchois i oliwkami

• rzemieślniczych lodów i sorbetów w Gelateria Del Porto (4 Rue Aubernon, 10 rue Georges Clemenceau)

INFORMACJE PRAKTYCZNE:

• duży, płatny parking znajduje się między Port Vauban a starym miastem: 3 Av. du 11 Novembre;

• toalety publiczne: 43 Prom. de l'Amiral de Grasse (w pobliżu Port Vauban), 12 Cr Masséna (przy targu);

• Antibes jest bardzo dobrze skomunikowane (autobusy i pociąg) z Cannes i Niceą, bez trudu można dostać się autobusem np. do Juan-les-Pins, Biot, Gourdon, le Rouret, Saint-Paul, Tourrettes-sur-Loup; przy dworcu kolejowym znajduje się duży węzeł przesiadkowy z liniami autobusowymi.

WARTO WIEDZIEĆ:

• Targi w Antibes odbywają się codziennie w różnych częściach miasta i mają wyjątkowo lokalny klimat. Najbardziej znany jest targ prowansalski pod halą na cours Masséna, czynny każdego ranka oprócz poniedziałków (od września do maja w godz. 7:30–13:00, a latem do 13:45). To miejsce pełne świeżych produktów, serów, kwiatów i aromatycznych przypraw. W każdą trzecią niedzielę miesiąca na esplanadzie de la Garoupe odbywa się targ producentów z lokalnymi wyrobami i sezonowymi produktami, w godz. 10:00–16:00. Popołudniami od piątku do soboty (latem także w czwartki) pod halą Masséna działa targ rzemieślników z malarzami, ceramikami i innymi twórcami; godziny zależą od pory roku. Na place Nationale w czwartki i soboty odbywają się targi staroci od 7:30 do 18:00. Latem, od lipca do sierpnia, organizowane są także nocne targi z rękodziełem i biżuterią, otwarte do 00:30.

ZANIM WYJEDZIESZ:

• kup kosz w "Le panier d’Antibes" (27 Cr Masséna) i zrób zakupy na targu:-)